ابراهيم عاملي ( موثق )

136

تفسير عاملي ( فارسي )

كه از اين چيزى دوستتر ندارم ، زرگران را احضار كرد و آن طلا و جواهر بفروخت و قيمت آن را مصرف چاههاى بيابان كرد كه تا امروز منسوب به او است . ابو الفتوح نوشته است : ابو بكر وراق گفت : حقّ تعالى به اين آيه ما را فتوّت آموخت گفت : برّ من ببرّ خود دريابى من با تو آنگه برّ كنم كه تو با برادران خود برّ كنى به اين سر بده تا به آن سر با تو دهند بحسب آن بعدل و بيش از آن به فضل و نگر تا گمان نبرى كه آنچه تو مىكنى از خير و بر ، بر من پوشيده است . « فَإِنَّ اللَّه بِه عَلِيمٌ » 92 مجمع : براى اين گونه جمله كه بمنزله ى شرط و جزا است دو معنى از آن فهميده مىشود : 1 - هر چه بدهيد همانطور خدا پاداش مى - دهد كم باشد يا زياد كه چيزى بر او پوشيده نيست ، 2 - هر چه هرطور بدهيد خدا به همانطور مىداند خواه براى خودنمائى و خواه براى خدا و نكوكارى و از پيغمبر روايت شده است كه فرمود : مقصود از اين آيه شخص مالدوست است كه پيوسته در ترس از فقر و بيچارگى است لكن با همهء مالدوستى از چيزى دل بكند و ببخشد . سخن ما : اين آيه راهنماى بيك قانون كلَّى طبيعت است كه در تمام آفرينش نهاده شده است چه وسيله ى بهره بردارى از هر زراعت يا تجارت يا صناعت مواد خوب به كار بردن و به صورت مرغوب در آوردن است ، جمله ى اول آيه جزء اول كار را نشان مىدهد كه تخم و ماده ى كار است يعنى اگر جنس نامرغوب مصرف گرديد نتيجه ى كار پسند و مرغوب نخواهد شد . و جمله ى دوّم به طرز عمل اشاره كرده است كه بهر صورت كارى را انجام داديد خدا دانا است يعنى به همان گونه كه كار كرده‌ايد خدا مزد مىدهد و از كار ناقص نتيجه ى تمام نمىتوان گرفت . روش تربيتى و راهنمائى قرآن همين است كه با يك جمله يا آيت مختصر و كوتاه مردم را بشرايط مادّى و معنوى زندگى رهبرى مىكند . آن بازرگان كه جنس بد تهيه مىكند ببازار دنيا عرضه مىنمايد و از مخارج جور كردن و مناسب عدل بندى كردن مضايقه دارد نتيجه اش برگشتن جنس است و يا پس از مدّتها خرج و سرگردانى ، بنازلترين قيمت فروختن و ورشكست شدن خود و بدنامى ملَّت و مملكت آن برزگر كه تخم بد ميكارد